Дугуй хэлбэртэй, цагаан
Нүүрэн талд: Цагийн зүүний 9-11 цагийн хооронд хэлхээтэй бүдэг цэгэн хүрээтэй, түүний дотор талд цэгэн дөрвөлжин хүрээтэй  ба зүүн болон дээд хэсэгт 1 мөр араб бичээстэй. Дөрвөлжин хүрээний голд 3 мөр араб бичээсийг судлаачид "Аугаа их Мөнх хаан" гэж тайлсан.
Ар талд: 4 өнцөг нь элэгдсэн цэгэн дөрвөлжин хүрээний дээд, доод, баруун хэсэгт 1 мөр бүдэг араб бичээстэй. Хүрээний дотор талд 3 мөр араб бичээс, төв хэсэгт Мөнх хааны сэрээ тамгыг дүрсэлсэн. Судлаачид бичээсийг Корон судрын маани Калима гэж тайлсан.

Үзүүр хэсгээрээ мохоо, шулуун хэлбэртэй, жижиг дугуй балтагтай, хар сарьсан бүрээстэй модон бариултай. Сарьсаар бүрсэн модон хуйтай. 1 иж 2 ширхэг.

 Нум сум, жад, буу агссан морьтон цэргүүд хоорондоо байлдаж буйг харуулсан, мөн тэнгэр, үүл, уул, модыг дүрсэлжээ. "Хоргосын тулаан" хэмээх зургийн хар, хэвлэмэл хуулбар.

Нүүрэн талд: Хааны нэрээр Ринчиндоржийн дэлдүүлсэн гэсэн 3 эгнээ монгол бичгийн ард араб бичээс, түүний ард арслан дүрсэлсэн. 
Ар талд: Дөрвөлжин хүрээн дунд коран судрын маань болох Калима гэж тайлсан 3 мөр араб бичээстэй. Хүрээний гадна 4 талд араб бичээстэй. 

Гилбэр хатгасан дугуй шовгор оройтой, саравчтай, ширээр хийсэн чихэвч гэзгэвчтэй хоёр талт дуулга. Чихэвчин дээр жижиг дугуй толь хадсан.

Нүүрэн талд: Титэм мэт дүрсэн дунд Аугаа их Султан Абу Сайд Бахадур хаан дэлдүүлэв гэж тайлсан 5 мөр араб бичээстэй. Дүрсний зүүн баруун талаар 1 мөр араб бичээстэй. 9-2 цаг хооронд цэгэн хүрээтэй, дотуур нь нарийн хүрээ бүтэн тойрсон.
Ар талд: 8 талт хүрээн дунд Калима болон Исламын хааны анхны дөрвөн Халиф болох Абу Бэкр, Омар, Отман, Али нарын нэрийг бичсэн. Хүрээний гадна 6 талд жижиг араб бичээстэй. Эдгээрийн гадуур 7-3 цаг хооронд нарийн хүрээтэй. 9-1 цаг хооронд цэгэн хүрээтэй.

Дугуй хар ногоон өнгөтэй. Нэг талдаа давхар дэлбээ бүхий цэцгэн хээтэй, цэцэг рүү чиглэсэн 3 ширхэг сумтай, гадуурх дэлбээ нь 2 ширхэг нь мэдэгдэж байна. Нөгөө талдаа бүдэг араб бичээстэй. Жижиг ногоон толбонуудтай.

Нүүрэн талд: Дугуй хүрээн дотор "Хааны зарлигаар" гэсэн утга бүхий 3 мөр араб бичигтэй. Баруун дээд талд бичиг нь бүдгэрч балархайтсан. 
Ар талд: Хүрээн дотор 4 мөр  араб бичигтэй. Бусад зоосноос харьцангуй том, нимгэн, харласан.

Цагаан өнгөтэй, бариултай жижиг аяга, суурь тавагтай.

БНЛАУ-ын Ерөнхийлөгчөөс 1994 онд П. Очирбатад дурсгасан.

Мөнгө, дугуй хэлбэртэй.
Нүүрэн талд: Голдоо давхар хүрээн дотор Аригбөх хааны сэрээ тамгатай түүнийг тойрон 1 мөр араб бичигтэй
Ар талд: 3 м-өр араб бичээстэй. Судлаачид "Тэрмэзэд дэлдүүлэв"  гэж тайлсан. 8-11 цагийн хооронд бичээс дарагдаж бүдгэрсэн.

Цагаан ханангийн агуйн булшны малгайн нь зургаан тал бүхий бөмбөгөр оройтой, саравч өргөн шилэвчтэй, оройн бөмбөгөр хэвийг зузаан нэхмэл даавууг хоёр талаас нь нимгэн цаасаар цардаж гаргаад өнгөн талыг цагаан шаргал өнгийн хээтэй торгоор гадарлаж, хүрээг нь хар хүрэн өнгийн савхиар эмжсэн.

 Дугуй, ногоон өнгөтэй.
Нүүрэн талд: Захаас 3 мм гүн 3-8 цаг хооронд цэгэн хүрээтэй, түүний дээд талд арслангийн дүрстэй.
Ар талд: Дөрвөлжин дотор "Сарай" гэж тайлсан 2 мөр араб бичээстэй.

Нүүрэн талд: Хааны нэрээр Аргуны элдүүлсэн гэсэн 4 эгнээ монгол бичээсийн голд 6 хошуут од, ар талд Аргун гэж арабаар бичсэний дээр 6 хошуут од, Монгол бичээсийн урд талд цуварсан 3 ширхэг 6 хошуут од дүрсэлсэн. Эдгээрийг гадуур нь бүтэн тойрсон цэгэн хүрээтэй.
Ар талд: Голдоо нэг тал нь 1,4 см хэмжээтэй дөрвөлжин хүрээн дунд "Коран судрын маань болох Калима" гэж тайлсан 3 мөр араб бичээстэй.

Зуувандуу хүрэн улаан өнгөтэй.
Нэг талдаа нар маягийн бүдэг дүрслэлтэй, нөгөө талдаа дөрвөлжин хүрээний булан цэгэн хүрээ, араб бичээсүүдийн бүдэг дүрслэлтэй.

Нүүрэн талд: Хааны нэрээр Аргуны дэлдүүлсэн гэсэн 4 эгнээ монгол бичигтэй, мөн Аргун гэж арабаар бичсэн. араб бичээсийн доор 6 хошуут од, 4 эгнээ монгол бичээсийн дунд 2 ширхэг 6 хошуут од, бүх бичээсүүдийн урд 2 ширхэг 6 хошуут од дүрсэлсэн. 23-34 минут хооронд цэгэн хүрээтэй.
Ар талд: Нэг тал нь 1,4 см хэмжээтэй дөрвөлжин хүрээн дунд Коран судрын маань болох Калима гэж тайлсан 3 мөр араб бичээстэй. Хүрээний гадна 4 талд бичээстэй. 3-6 цаг хооронд цэгэн хүрээтэй.
В. 7-10 цаг хооронд захаараа харласан.

Хар саарал өнгөтэй, хүрэн модон суурьтай, БНЭУ-н Ерөнхийлөгчөөс П. Очирбатад 1994 онд дурсгасан.


Бурхан Халдун уулыг тахин буцаж байгаа цэргүүдийг намар цагт дүрсэлсэн.
До. Болд, Монголын урчуудын эвлэлийн хорооны зураач, Төрийн шагналт зураач

Алтадмал  бадамлянхуа  суурьтай, 8-н талт алтадмал малгайн орой.

Хар хать хоргой хүрээтэй, доор нь дугуй шар хээтэй хар торго залгаж оёсон. Голын даавуун зураг нь өнгө өнгийн будаг ашиглан Занабазарын сууж байгаа хөргийг зурсан. Ягаан, шар өнгийн торгоор нарийн хүрээлсэн. Хүрэн торгон 2ш бүчний дээхэн талаас урдуур нь унжуулах шар хадган шалавчтай. Доод модны 2 талд 2ш гуулин дог, мөн дээд талд нимгэн модтой. Танка зураг.



Шар өнгийн метал, хөөмөл


 Дугуй хээтэй шар торго нь жижиг, том 3ш шатсан хэсэгтэй. 17,2см голчтой дугуй хээний хүрээг 16 дэлбээ гаргасан 1,3см зузаан хүрээний голд гурван дэлбээтэй навч, иш салаалан угалзарсан. Цэцэг, түүний хоёр талд толгойгоо эргүүлэн өөд өөдөөсөө харсан салаа туурайтай, толгой чих том, хүзүү богино, бүдүүн, дэл өтгөн, цээжин тушаа дээш угалзарсан даль жигүүртэй. Нарийхан урт сүүлтэй, хөлөө нугалсан домгийн амьтан дүрсэлсэн. Амьтны хүзүү болон хойд хөлийн хавьд тус бүр нэг ширхэг дугуй дүрс, мөн сүүлийн үзүүрийн доор 1ш хөндлөн харсан араб наймын тоо хэлбэртэй дүрс, цэцгийн дээр саран дүрс түүний 2 талд нэжгээд жижиг дугуй дүрс гаргажээ. Торгоны дэвсгэр өнгөнд голдоо 6 дэлбээтэй, 6 талт дүрс үргэлжилсэн хээтэй. Дотор талд бор өнгийн нимгэн сүлжмэл даавууг цагаан утсаар оёж доторлосон бололтой өөдөс залгаатай. 

Богтаг малгайн үйсээр хийсэн орой болон хоолой хэсэг, заадсаараа салсан боловч хооронд нь оёж бэхэлж байсан жижиг нүхнүүдтэй. Малгай орой хэсэг эвээрээ нийлэх боловч 3 хэсэг болсон, цэцгэн хээний оромтой. Сүхбаатар аймаг, Түвшинширээ сум, Оорцог овоо уул


"Дөрвөлжин хавтгай хар хүрэн өнгийн дээр нь монгол бичигтэй."" Арван тавны цагдаагийн


Модон барын судар. Хуудасны тоо 8


Нумын наалт, нэг үзүүр дээрээ ховилтой


"Үйсээр хийсэн, орой руугаа өргөссөн богтог.  Дээд оройн нэг хэсэгт чон хэлбэрийн дүрс гарган хэлхсэн. Олон жижиг хөх цагаан өнгийн шилэн сувсуудаар чимжээ. 

Дугуй хар хүрэн өнгөтэй, голдоо 6 мм-ийн хэмжээтэй дөрвөлжиндүү нүхтэй.
Нүүрэн тал: Нүхний 4 талд ханз үсгээр "Жи Да Тон Бао буюу Жи Да хааны гүйлгээний эрдэнэ" гэж бичжээ.
Ар тал: Цулгуй

"Хубилай хаанаас Японы ванд өгсөн бичиг. Хуулбар шаргал өнгийн цаасан дээр хар, ханз үсгээр 22 мөр бичсэн

Нүүрэн талд: 1,8 см голчтой цэгэн хүрээн дунд "Аугаа их Хүлүг Ил хаан" гэж тайлсан 4 мөр араб бичээстэй. Эхний мөрний доод талд 6 хошуутай одтой. Хүрээний гадуур тойрсон 1 мөр араб бичээстэй. 5-7 цаг хоорондох зайнд ар өвөргүй элэгдэж мөлийсөн.
Ар талд: 1,8 см голчтой нарийн хүрээн дунд дээр нь Хүлүгийн тамга, доод талд нь Коран судрын маань болох Калима гэж тайлсан 3 мөр араб бичээстэй. Хүрээний гадуур тойрсон 1 мөр бичээстэй.

Гонзгой  болор ваар 

Улаан болон улаан шаргал өнгийн дээл , богтого малгайтай нэр нь үл мэдэгдэх хоёр хатан. 

Дугуй, саарал өнгөтэй.
Нүүрэн талд: Дугуй дотор дундаа цэгтээ 2 нарийн зураасаас бүтсэн 6 хошуут сүлжмэл хээн дунд "Их хаан" гэж тайлсан 2 мөр араб бичээстэй. 
Ар талд: Зоос баруун тийш хазгай дарагдаж дөрвөлжин хүрээ тал гарсан. Хүрээн дотор Коран судрын маань болох Калима гэж тайлсан 3 мөр араб бичээстэй. Бичээсийн голд хамар угалз хээтэй. Дөрвөлжин хүрээний гадна дээд доод талд хамар угалз хээ, зүүн талд Мерв гэсэн араб бичээстэй.

"Хавтгай дөрвөлжин 2 талдаа ховилтой, амсар хөх хүрээтэй. Өөд өөдөөсөө харсан шар ирвэс дүрсэлсэн. Франц улсаас Очирбатад дурсгасан.

A. Аяганы амсар төвгөр хүрээтэй ба ёроол хэсгээрээ хавтгай болно.

Мөнгө, цагаан, дугуй.
Нүүрэн талд: Голдоо дугуй дотор "Алмалик хот" гэж тайлсан араб бичээстэй. Түүнийг тойрсон 1 мөр араб бичээс, мөн гадуураа давхар дугуй хүрээтэй.
Ар талд: Голдоо "Их эзэн" гэж тайлсан, зүүн болон дээд хэсэгтээ  араб бичээстэй.
Нүүрэн талд захаас 4мм хэсэгт 2-5 цаг хооронд бичээс тодорхойгүй болж мөлийсөн.

Дугуй цагаан өнгөтэй, хатуу хар хайрцагтай, 1992.4.18-нд Энэтхэгийн дэд ерөнхийлөгчөөс Р. Гончигдоржид дурсгасан.

Дугуйдуу, зууван, бор шарга өнгөтэй, Дүрслэл маш бүдэг.
Нүүрэн талд: Бат хааны удмын тамгатай. Түүний баруун талд үл мэдэгдэх дүрстэй.
Ар талд: Голдоо араб бичээстэй, түүний гадуур нарийн хүрээний оромтой.

Шар фонтой зузаан цаасан дээр хэвлэсэн хөрөг. Баруун гар талд хөргийг байрлуулж, зүүн гар талд хөрөгтэй ижил хэмжээний дэвсгэр дээр монгол бичиг, дөрвөлжин монгол 2 мөр бичээстэй. 

Дугуйвтар, улаан  хүрэн өнгөтэй.
Нүүрэн талд: Голдоо 2 толгойтой бүргэд дүрсэлсэн. 2-5 цаг хооронд цэгэн болон нарийн хүрээтэй.
Ар талд: "Сарай" гэж тайлсан 2 эгнээ бүдэгхэн бичээстэй.

Цагаан цаасан дээр хараар хулс мод зурсан жаазтай.

Дугуй, цагаан өнгөтэй.
Нүүрэн талд: 4 дэлбээтээ сарнай цэцгэн хээн дотор "Эрхэм дээд Есөнтөмөр хаан"гэж тайлсан 4 мөр араб бичээстэй. Бичээсийн дунд зүүн доод хэсэгт  цэцэг хэлбэрийн 7 цэгтэй. Зоосны зах  ирмэгээр 1-3, 7-9 цаг хооронд цэгэн болон нарийн хүрээний ул мөртэй.
Ар талд: 4 дэбээтэй сарнай цэцгэн хээний голд Дувагийн удмын бундан тамга, түүнийг тойрон "Ард түмний хот Тэрмэзийн зоос" гэж тайлсан араб бичээстэй. Бичээсийн завсаруудаар цэгэн чимэглэлтэй. 3:30-6 цаг хооронд цэгэн болон нарийн хүрээтэй.

Дугуй, саарал өнгөтэй.
Нүүрэн талд: Дөрвөлжин хүрээн дотор "Аугаа Султаан Өлзийт" гэж тайлсан 4 мөр араб бичээстэй. Дөрвөлжин хүрээний гадна доод талд бундан тамганы дүрстэй, зүүн талд бичээстэй. 
Ар талд: 5 дэлбээтэй сарнай цэцгэн давхар хүрээн дотор "Коран судрын маань болох Калима" гэж тайлсан 5 мөр араб бичээстэй. 2 дахь мөр бичээсийн дунд 6 хошуут тамгатай. хүрээний гадна зүүн болон баруун дээд талд  бичээстэй.

УБ хотын төв талбайд байгаа Д. Сүхбаатарын хөшөөг тойрсон арслангуудын хамт дүрсэлсэн хараар будсан.


Бортого хэлбэртэй, тагтай жижиг гуулин сав. Тагийг сүлжмэл хээгээр чимэглэж, оройн хэсгийг дээш овойлгон хийсэн. Эх биеийн бөөрний хэсэгт язгууртан, хатны хамт суун хоёр талаар нь хөгжимчид, үйлчлэгч нарыг, ёроолд нь нарны цацраг хэлбэрийн зураасан хээ сийлсэн.

Амьтны дүрсийг хөөмөлдөн мөнгөлсөн, шар эрээн гуутай. Ираны элчин сайдын яамнаас

Өндөр шар ваар. Байгал дүрсэлсэн зурагтай


Цагаан өнгөтэй, цэцэг навчин хээтэй, Австралийн Ерөнхий сайдаас 1997 онд Очирбатад дурсгасан.

"1. Бор хүрэн өнгөтэй. Тэмээн толгойтой 2 ш цагаан утастай . 
2. Нум"


Цэцгэн бариул бүхий тагтай ногоон эрээн сав


Дугуй. цагаан.
Нүүрэн талд: Зоос ерөнхийдөө зүүн дээш хэлтгий дарагдсан. 4 дэлбээ бүхий сарнай цэцгэн хүрээн дунд 6 хошуу тамга болон "Эрхэм дээд Мухаммад хаан" гэж тайлсан 3 мөр араб бичээстэй. Эдгээрийн гадуур 1:08-6 цаг хооронд дан болон цэгэн хүрээтэй. 6-12 цаг хооронд  хүрээ бичээс элэгдэж мөлийсөн.
Ар талд: 4 дэлбээ бүхий сарнай цэцгэн хүрээн дотор Дувагийн удмын бундан тамга түүнийг тойрон байрласан "Ард түмний хот
"Тэрмэзийн зоос" гэж тайлсан араб бичээстэй. 8-10 цаг хооронд дан болон цэгэн хүрээтэй. 1-8 цаг хооронд хүрээ, бичээс элэгдэж мөлийсөн. Зах ирмэгээрээ хотгор гүдгэртэй.

Улаан шаргал  дээлтэй, богтого малгайтай хатны хөрөг

"Хар модон суурьтай, хар хүрэн өнгийн хөшөө, Англиас Очирбатад 1996 он ""The Black prince"" гэж бичсэн.


Дугуй хар, голд нь Тажмахалыг танаар шигтгэн дүрсэлсэн.


 Нүүрэн талд: Голдоо 2 мөр араб бичээсийг судлаачид "Аугаа их хаганы суу алдар бадартугай" гэж тайлсан.
Ар талд: Цагийн зүүний 8-10 цагийн хооронд 6ш цэгэн хүрээний оромтой. Голд нь 3 мөр араб  бүдэг бичээстэй. Хүрээгүй, дүрслэл бүдэг.

 Дугуй, хүрэн бор өнгөтэй.
Б. Нүүрэн талд: Өгөдэйн дэгэрээ, Цагаадайн удмын Дува ханы тамгыг хослуулсан тамгатай. Тэдгээрийн гадуур дан хүрээ, түүний гадуур тойрсон 1 мөр бүдэг араб бичээстэй. 1-5 цаг хооронд 7 мм гүн бүдгэрч мөлийсөн.
Ар талд: Захаас дунджаар 4 мм зайд 12-4, 7-8 цаг хооронд тасархай давхар бүдэг дугуй хүрээтэй, түүний дотор "Эрхэм дээд ноён" гэж тайлсан 2 мөр араб бичигтэй. 4-8 цаг хооронд захаас 6 мм гүн мөлийж арилсан.
В. Байхгүй

Эмээл, гөлөм, дөрөө, тохом зэргээс нийт 4ш бүрдэнэ. Эмээлийн модыг хуш модоор хийж, Бүүрэг хярыг язгууртан, ихэс дээдсийг бэлэгдэж дээр цойлж буй 2 буга, битүү цэцгэн хээ товойлгон, 2 бүүргэнд дугуй ногоон чулуу шигтгэн чимэглэн, нэлэнхүйд нь алтаар шарсан. Суудлыг улаан цэмбээр бүрэн, 4ш голдоо алтан шармал товруутай, 2ш голдоо цагаан хаш чулуун шигтгээтэй, төмөр баавартай.


Нүүрэн талд: Захаас дундажаар 5мм зайд уагийн зүүний 11-5, 5-6 цагийн хооронд давхар дөрвөлжин хүрээтэй. Түүний дотор тод гаргацтай 3 мөр араб бичээстэй. Бичээсийг  "Хаадын хаан аугаа их Чингис хаан" гэж тайлсан. Ар талд: Захаас дунджаар 2мм зайтай 4-7 цагийн хооронд 1мм өргөн дугуй хүрээтэй, мөн цагийн хооронд араб бичигтэй. Дөрвөн өнцөг нь элэгдсэн давхар дөрвөлжин хүрээн дотор 3 мөр тод гаргацтай араб бичээстэй. Судлаачид бичээсийг Коран судрын маани "Калима" гэж тайлсан. Цагийн зүүний 9-2 цагийн хооронд эмтэрсэн мэт харагдан

Цэнхэр эрээн цэцэгтэй, бөөрөнхий ваар

Алтадмал шар өнгөтэй, хятан бичигтэй, дээд талд нь товгор хүрээ бүхий дугуй нүхтэй, гонзгой хэлбэртэй гэрэгэ.

Авын сэдэвтэй, морь унан давхиж яваа нум сум агссан хуяг дуулгатай баатар, нохой зэргийг дүрсэлсэн хөөмөл мөнгөн алт шармал 7 ширхэг чимэглэлтэй. Хар өнгийн хамба хилэнгээр бүрсэн эмээлийн бүүрэгний загвар дээр хадаж тогтоосон.

1- Дугуй шовгор оройтой, жижиг саравч маягийн зүйлтэй төмөр дуулга
2- Дугуй шовгор оройтой, түүний дээр нарийн төмөр орой залгасан. Жижиг саравч маягийн зүйлтэй, дугуй төмөр дуулга. Баруун талын таванд хөх өнгийн даавууны өөдөс зүүлттэй.

Цилиндр хэлбэртэй

Улаан шаргал өнгөтэй цилиндр хэлбэртэй, голдоо нүхтэй сувс-2 ширхэг зууван дугуй хэлбэртэй голдоо нүхтэй сувс-1 ширхэг

Шармал, 8 талтай

Арьсан барелефь хөөмөл, арьсан шүлжмэл зангилаа, металл хийц зэргийг хослуулсан

Өргөн шармал амсартай, хар ногоон өнгөтэй, хээ дүрсэлсэн. Шинэ Зеландаас 1997 онд П. Очирбатад дурсгасан.


Нүүрэн талд: Голдоо 1.8 см голчтой нарийн дугуй хүрээн дунд "Аугаа их Хүлүг Ил хаан" гэж тайлсан 4 мөр араб бичээстэй. Хүрээний гадуур 12-8 цаг хооронд дугуйрсан 1 мөр араб бичээстэй. Зах ирмэгээрээ 2-6 цаг хооронд  нарийн хүрээтэй. 10, 25, 54 минут дээр жижиг гурвалжин илүү ирмэг гарсан. 
Ар талд: Дугуй хүрээн дотор тойрсон 1 мөр араб бичээстэй, түүний голд 1,1  см голчтой дугуй хүрээн дотор сар, хажууд нь давхиж яваа туулай дүрсэлсэн

Бор шар өнгөтэй, Баян-Өлгий аймгийн Алтай сумаас дурсгасан.


Шар фонтой зүүн талдаа монгол болон дөрвөлжин монгол бичээстэй, баруун талдаа хааны хөргийг ногоон дээл ягаан малгайтай дүрсэлсэн

Амьтны арьсан дээр өнгийн утсаар хатгасан. Арьсны зах ирмэгийг нүхлэн утсаар жаазтай холбосон.

Улаан хүрэн өнгийн зэвэрсэн 4 зэв.

Алтан шар өнгөтэй, дугуй, дээд зүүх хэсэгт 2 улаан кантны голын өргөн цэнхэр пааланд "ХХХ" гэж бичсэн. Медальд Монгол, Орос цэрэг улаанаар Халхын гол гэж бичсэн. Доогуур нь 1939-1969 бичсэн 2 талдаа ногоон навчтай.


Цуглуулга